Ensayo editorial

Calle espejoman tukuptin

Tiempo sapa riqsisqa hawata tikrasqanmanta chayamuq pisi sut’imanta.

¿Imaraykutaq riqsisqa callekuna para qhipaman aswan rikuchikuqman tukunku?

5 min ñawiriy3 capitulokuna

Paraqa manam llaqtata tutayachinllachu. Chayqa atencionta musuqmanta churan, pavimentota upallachin hinaspa ordinario hawakunata kutichin chay k’anchayta, chaykunatam normalmente absorbenku.

Viena Para Qhipa · Fotografía original
Viena Para Qhipa · Fotografía original
01

Iskay kaq hawa

Humedad rumiqa ñawpaq kaqpa uranpi huk pachapaq llaqtata paqarichimun. Ventanakuna, lamparakuna, hanaq pachaq t’aqankunapas chaki urapi rikhurin, manan copiakuna hinachu aswanpas mana takyasqa impresionkuna hina, sapa purisqanman hina cambiaq. Chay pavimentoqa iskay kaq, mana allin qhawarinapaq campomanmi tukupun, chaypin hap’in detallekunata, ch’aki callekunaqa manan kutiyta munankuchu.

Efectoqa modesto kasqanraykum facil faltanapaq. Huk riqsisqa calleqa manam huk sitiomanchu tikrakun; chaymi suficiente incertidumbreta adquirirun, chaynapi yapamanta qawanapaq. Paraqa costumbretan interrumpin mana reconocimientota borraspa, chaymi ordinarioqa mosoq composito hina sientekun, manan teatropi cambiasqachu.

02

Tiempo y distancia

Praga llaqtapiqa paraqa adoquinespa muyuriqninpi, mayupa muyuriqninpi huñukun. Viena llaqtapiqa, suni fachadakunapa kamachikuynintam llampuyachin. Bruselas llaqtapiqa adornokuna, tranvía nisqakunaq chirunkuna huch’uy kuyukuq reflexionkunamanmi p’akikun. Sapa llaqtan huknirayta chaskikun kikin pachata, chaypin rikukun materialkunata, proporcionkunata, ritmokunatapas, chaykunatan p’unchay k’anchayqa llumpay reqsichiyta atin.

Kay llaqtakunaqa kaypiqa manam pachawanchu nitaq itinerariowanchu tinkisqa kachkanku. Paykunaqa kuskamanmi pertenecen, paraqa pisi tiempollapaqmi cambian qawaqwan arquitecturawan karunchakusqankuta. Superficies nisqakunaqa aswan hichpallapim rikchakun, horizontes nisqakunapas mana ancha segurochu, chaymi puriq runaqa aswan allinta qawan umbralkunata, canales nisqakunata, ventanas nisqakunata hinaspa refugio nisqapa ch’in geometría nisqatapas.

03

T'uqyaypa kutimuynin

Ducha qhipaman, callekunaqa aswan ch'inlla sientekunku mana kachkaspapas. Llantakuna, chakikuna, wasi patakunamanta yakupas sapaqmanmi tukupun, chaymi llaqtataqa huk secuencia hina rikusunman, manan huk rikuylla hinachu. T’uqyayqa huch’uy ruwaykunamanmi t’aqakun, chaymi kuyuyman huk ritmota qon, chaytaqa ñawillan pisillatan reparan.

Chayqa kay qhawariypa mink’akuynin: manan dramatico pachata maskhanapaqchu, aswanpas reparanapaqmi imaynatas huk pasaq condición ordinario cheqaskunaman huk kunkata qon chayta. Paraqa tiempowanmi ripun, chaywanpas rikcharichisqan atencionqa qhepanmanmi, chaymi cambian imaynatas chay kikin calle rikukun rumi ch’akisqanmanta unay qhepaman.